شکستگی مو یکی از شایعترین مشکلاتی است که سلامت و زیبایی تارهای مو را به خطر میاندازد. وقتی موها به جای ریزش از ریشه، از میانه ساقه خرد شده و قطع میشوند، با پدیدهای روبهرو هستیم که نشاندهنده تضعیف ساختار کوتیکول مو است. ساقه مو از فلسهای میکروسکوپی رویهمافتادهای تشکیل شده که رطوبت را درون تارهای مو به دام میاندازند. هنگامی که این لایههای محافظ بر اثر عوامل فیزیکی، محیطی یا درونی آسیب ببینند، مو خشک، وز و شکننده میشود. اگر متوجه شاخهشاخه شدن انتهای موها یا خورد شدن ناگهانی آنها هنگام شانه زدن شدهاید، شناخت ریشهای عوامل آسیب اولین قدم برای درمان است.
۱۲ علت اصلی شکستگی مو و روشهای قطعی درمان
۱. کمبودهای تغذیهای و رژیم غذایی نامناسب
سلامت مو مستقیماً از رژیم غذایی تغذیه میکند. فولیکولهای مو برای تولید کراتین مقاوم، به مواد مغذی ویژهای نیاز دارند. طبق اعلام وبسایت انجمن بینالمللی جراحی ترمیم مو (ISHRS)، کمبود ویتامینها و املاح زیر ساختار مو را شکننده میکند:
-
بیوتین (ویتامین B7) و اسید فولیک: کمک به ساخت سلولهای پروتئینی مو
-
آهن و روی (زینک): اکسیژنرسانی به ریشه و حفظ استحکام بافت ساقه
-
منیزیم: پیشگیری از تجمع کلسیم بر پوست سر
-
ویتامینهای A، C، D و E: خنثیسازی رادیکالهای آزاد و سنتز کلاژن
تغییر رژیم غذایی و مصرف بهترین ویتامینها و مکملها برای رشد سریع مو به همراه رعایت اصول مراقبت از موی سر و سلامت آن با تغذیه مناسب، تارهای ضعیف را از درون بازسازی میکند. برای اصلاح اساسی تغذیه موثر بر ظاهر خود، مراقبتهای ضروری و مورد نیاز از پوست و مو را در برنامه روزانه قرار دهید.
۲. استرس شدید و شوکهای عصبی
استرس مداوم سطح هورمون کورتیزول را بالا برده و فاز رشد مو را مختل میکند. یکی از پیامدهای این حالت، وضعیتی به نام «تلوژن افلوویوم» است که فولیکولها را پیش از موعد وارد فاز استراحت میکند. موهایی که در میانه چرخه رشد متوقف میشوند، استحکام بافتی خود را از دست داده و دچار شکستگی مو میشوند. تمرینات کاهش استرس مانند یوگا، خواب کافی و مدیتیشن تاثیر مستقیمی بر توقف این روند دارند.
۳. خشکی تارهای مو و کمبود رطوبت محیطی
موهای خشک مقاومت کشسانی پایینی دارند و با کوچکترین فشاری میشکنند. آبوهوای خشک، رطوبت پایین محیط و شستوشو با آب داغ، سبوم طبیعی مو را از بین میبرند.
-
راهکار: برای کنترل رطوبت، مقاله علت و درمان موهای خشک و کاهی؛ چطور موهای نرم داشته باشیم؟ را مطالعه کنید. همچنین هنگام شستوشو فقط از آب ولرم استفاده کرده، نرمکننده را حذف نکنید و ماسکهای آبرسان حاوی هیالورونیک یا روغن آرگان را روی ساقه و نوک موها بمالید.
۴. آسیب ناشی از ابزارهای حرارتی (سشوار و اتوی مو)
حرارت بالا کوتیکول مو را تبخیر کرده و حبابهای میکروسکوپی در داخل ساقه ایجاد میکند که به شکستگی مو منجر میشود.
-
پیش از حالتدهی حرارتی، استفاده از اسپری محافظ حرارت الزامی است.
-
حداقل یک یا دو روز در هفته ابزارهای داغ را کنار بگذارید.
-
جهت ترمیم صدمات گذشته، راهنماهای تخصصی درباره راه های درمان موهای آسیب دیده ناشی از گرما و بررسی تاثیر انواع صافکنندهها و فرآیند حرارتی روی مو را دنبال کنید.
۵. فر، صافکردن شیمیایی و رنگ مکرر
تغییر ساختار پیوندهای دیسولفیدی مو با روشهایی مثل دکلره، کراتینه غیراصولی یا فر دائم، بافت درونی ساقه را متخلخل میکند. بر اساس توصیههای آکادمی درماتولوژی آمریکا (AAD)، فاصله میان جلسات رنگ و فرایندهای شیمیایی مو باید حداقل ۸ تا ۱۰ هفته باشد تا فیبر مو فرصت ترمیم پیدا کند.
۶. شستوشوی بیشازحد یا نامناسب
شستن روزانه برای افراد دارای پوست سر بسیار چرب مجاز است، اما شستوشوی چندباره در طول روز چربی مفید پوست را تخلیه کرده و ساقه مو را مستعد خرد شدن میسازد. شامپو را تنها بر پوست سر ماساژ دهید و از سایش ساقه موها خودداری کنید؛ کف جاریشده در طول موها برای تمیز کردن ساقه کافی است.
۷. خشک کردن خشن با حولههای زبر
مالش تارهای خیس با حوله نخی سنگین، شایعترین عامل آسیب مکانیکی به کوتیکول است. موی خیس به دلیل انعطافپذیری زیاد در آسیبپذیرترین حالت خود قرار دارد.
-
حولههای زبر را کنار بگذارید و آب اضافی مو را با حوله میکروفایبر یا یک تیشرت نخی تمیز بهصورت فشاری (بدون مالش) بگیرید.
۸. استفاده از کشهای نامناسب و بستن محکم مو
دماسبیهای سفت و گوجهایهای کشیده تنش مداومی بر فولیکول و ساقه وارد میکنند. کشهای پلاستیکی باریک کوتیکول را بریده و باعث شکستگی مو در محل بسته شدن میشوند. بهجای آنها از اسکرانچیهای ساتن یا ابریشمی و کشهای تلفنی استفاده کرده و مدل مو را مرتباً شل کنید.
۹. برس کشیدن نادرست تارهای مو
شانه زدن موی خیس با برسهای متراکم پلاستیکی عامل مستقیم خرد شدن مو است.
-
موهای خیس را هرگز با برس معمولی شانه نکنید.
-
ابتدا با شانه دندانه درشت گرهها را باز کنید.
-
شانه زدن را همیشه از نوک مو شروع کرده و بهآرامی به سمت ریشه بروید.
-
برای موهای خشک از برسهای دارای الیاف طبیعی استفاده کنید.
۱۰. اجتناب از کوتاهی منظم و گسترش موخوره
دوشاخه شدن نوک موها مانند شکاف روی یک پارچه ابریشمی، در صورت کوتاه نشدن به سمت بالای ساقه پیشروی میکند و تمام رشته را درگیر شکستگی میکند.
۱۱. کمکاری غده تیروئید (Hypothyroidism)
غده تیروئید مسئول تنظیم متابولیسم پایه سلولهای کل بدن از جمله بافت زایای مو است. کاهش ترشح هورمونهای تیروئیدی، موها را بهشدت کدر، نازک و شکننده میکند. اگر خشکی شدید مو همراه با علائمی نظیر خستگی مزمن، افزایش وزن بدون دلیل، خشکی پوست و عدم تحمل سرماست، آزمایش عملکرد تیروئید ضروری است.
۱۲. اختلالات خوردن و سوءتغذیه بالینی
اختلالاتی مانند بیاشتهایی عصبی (Anorexia) یا پرخوری عصبی (Bulimia) بدن را از پروتئینها و ریزمغذیهای بنیادین محروم میسازند. در این حالت، بدن منابع محدود را صرف اندامهای حیاتی (مانند قلب و مغز) کرده و خونرسانی و تغذیه فولیکولها را متوقف میکند؛ در نتیجه موها در میانه مسیر خرد میشوند.
چکلیست کاربردی پیشگیری از شکستگی مو
-
روتین خشکشدن طبیعی: تا جای ممکن اجازه دهید ۸۰ درصد موها در هوای آزاد خشک شوند.
-
شامپوی شناگران: پس از استخر برای خنثی کردن اثر مخرب کلر از شوینده اختصاصی ضدکلر استفاده کنید.
-
رعایت وزن اکستنشن: از بافتها و اکستنشنهای سنگین که ساقه را تحت فشار کششی مداوم قرار میدهند پرهیز کنید.
-
روبالشتی ابریشمی یا ساتن: اصطکاک شبانه تارهای مو با پارچههای زبر نخی را کاهش دهید.
-
کلاههای آزاد: از پوشیدن کلاههای تنگ و پلاستیکی که رطوبت ساقه را تحلیل میبرند خودداری نمایید.
اقدام نهایی: موهایتان را از نو احیا کنید
شکستگی مو نشانهای قابل درمان است، مشروط بر آنکه عوامل آسیبرسان فیزیکی، حرارتی و تغذیهای را شناسایی و مهار کنید. اگر پس از اصلاح عادات شستوشو، آبرسانی اصولی و کاهش حرارت، همچنان با خرد شدن ساقه مو مواجه هستید، حتماً با یک پزشک متخصص پوست و مو برای بررسیهای هورمونی و چکاپ بالینی مشورت کنید.
آیا روش خاصی برای قطع شکنندگی موهایتان به کار بردهاید که موثر بوده باشد؟ سوالات و تجربیات خود را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.