تاثیر ویتامین B بر آکنه؛ کدام ویتامینهای B برای جوش مفید یا مضرند؟
تاثیر ویتامین B بر آکنه موضوعی است که درباره آن حرفهای ضدونقیض زیادی وجود دارد. بعضی منابع میگویند ویتامینهای گروه B میتوانند به کاهش جوش کمک کنند، اما برخی دیگر هشدار میدهند که مصرف بعضی از آنها، مخصوصاً در دوزهای بالا، ممکن است آکنه را بدتر کند.
در این مقاله از آکادمی یویونیس، نگاهی علمیتر به ارتباط ویتامینهای گروه B با آکنه داریم. هدف این است که بدانید کدام نوع ویتامین B ممکن است برای پوست مستعد جوش مفید باشد، کدام نوع میتواند آکنه را تشدید کند و چرا نباید بدون مشورت پزشک سراغ دوزهای بالا بروید.
درمان ساده و علمی آکنه، جوش، لک و جای زخم در خانه
ویتامین B کمپلکس چیست و چه ارتباطی با آکنه دارد؟
وقتی درباره «ویتامین B» صحبت میکنیم، در واقع منظورمان یک خانواده شامل هشت ویتامین مختلف است. این گروه معمولاً با عنوان ویتامین B کمپلکس شناخته میشود، اما هرکدام از اعضای آن نقش متفاوتی در بدن دارند.
ویتامینهای گروه B محلول در آب هستند. یعنی برخلاف برخی ویتامینهای محلول در چربی، معمولاً مقدار اضافی آنها بهسادگی در بدن ذخیره نمیشود و از طریق ادرار دفع میشود. به همین دلیل، بدن به دریافت منظم آنها از غذا یا در برخی موارد مکمل نیاز دارد.
اما این موضوع به معنی بیخطر بودن مصرف دوزهای بالا نیست. بعضی ویتامینهای گروه B، مانند B6، در مصرف زیاد و طولانیمدت میتوانند عوارض جدی ایجاد کنند. به همین دلیل، بررسی علمی تاثیر ویتامین B بر آکنه باید با دقت و احتیاط انجام شود.
آیا ویتامین B به سلامت پوست کمک میکند؟
آیا ویتامین B5 برای آکنه مفید است؟
ویتامین B5 که با نام اسید پانتوتنیک نیز شناخته میشود، یکی از مهمترین ویتامینهای گروه B در بحث آکنه است. این ویتامین در ساخت کوآنزیم A نقش دارد؛ مادهای که در متابولیسم چربیها و تولید انرژی در بدن اهمیت زیادی دارد.
از آنجا که چربی بیش از حد پوست یکی از عوامل اصلی ایجاد آکنه است، برخی پژوهشها بررسی کردهاند که آیا ویتامین B5 میتواند با تأثیر بر متابولیسم چربیها، به کاهش چربی پوست و ضایعات آکنه کمک کند یا نه.
یک مطالعه تصادفی، دوسوکور و کنترلشده با دارونما نشان داد مصرف یک مکمل خوراکی مبتنی بر اسید پانتوتنیک به مدت ۱۲ هفته در بزرگسالان مبتلا به آکنه صورت، قابل تحمل بوده و تعداد ضایعات پوستی را در مقایسه با دارونما کاهش داده است. البته نویسندگان همین مطالعه تأکید کردهاند که برای نتیجهگیری قطعیتر، پژوهشهای بیشتری لازم است.
بنابراین، ویتامین B5 ممکن است در برخی افراد به بهبود آکنه کمک کند، اما نباید آن را درمان قطعی یا جایگزین درمانهای تخصصی آکنه دانست.
منابع غذایی ویتامین B5
برای دریافت طبیعی ویتامین B5، میتوانید از مواد غذایی متنوعی استفاده کنید. این ویتامین در بسیاری از غذاهای گیاهی و حیوانی وجود دارد.
منابع خوب ویتامین B5 شامل موارد زیر است:
- جگر و گوشت مرغ
- تخمه آفتابگردان
- ماهی سالمون
- آووکادو
- ذرت
- کلم بروکلی
- قارچ
- تخممرغ
- حبوبات و غلات کامل
مقدار توصیهشده روزانه ویتامین B5 برای بزرگسالان حدود ۵ میلیگرم است. این مقدار با دوزهای بالایی که در برخی مطالعات آکنه بررسی شدهاند تفاوت زیادی دارد؛ بنابراین مصرف دوزهای بالا فقط باید با نظر پزشک انجام شود.
تاثیر رژیم غذایی بر سلامت پوست و مو
تاثیر ویتامین B6 بر آکنه
ویتامین B6 یا پیریدوکسین در سلامت پوست، عملکرد سیستم عصبی و متابولیسم بدن نقش دارد. کمبود این ویتامین میتواند با مشکلاتی مثل خشکی، التهاب یا پوستهپوسته شدن پوست همراه باشد.
در برخی گزارشها، مصرف ویتامین B6 با کاهش چربی پوست و بهبود آکنه در بعضی افراد ارتباط داده شده است. با این حال، شواهد موجود درباره تأثیر مستقیم و قطعی B6 بر درمان آکنه محدودتر از آن است که بتوان آن را بهعنوان درمان اصلی توصیه کرد.
نکته مهم این است که مصرف زیاد ویتامین B6 میتواند خطرناک باشد. دفتر مکملهای غذایی مؤسسه ملی سلامت آمریکا اعلام کرده است که مصرف بیش از حد B6 میتواند با نوروپاتی حسی و آسیب عصبی همراه شود.
به همین دلیل، اگر قصد دارید برای آکنه از مکمل B6 استفاده کنید، بهتر است قبل از مصرف با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید؛ بهخصوص اگر همزمان مولتیویتامین، نوشیدنیهای انرژیزا یا مکملهای دیگر مصرف میکنید.
۲۵ نکته ساده و کاربردی در رژیم غذایی بسیار سالم
منابع غذایی ویتامین B6
بسیاری از افراد میتوانند نیاز روزانه خود به ویتامین B6 را از طریق رژیم غذایی متعادل دریافت کنند. منابع غذایی خوب ویتامین B6 شامل موارد زیر است:
- مرغ و بوقلمون
- گوشت گاو
- ماهی تن
- پسته
- لوبیا چیتی
- آووکادو
- تخمه آفتابگردان
- سیبزمینی
- موز
بر اساس منابع NHS، نیاز روزانه بزرگسالان به ویتامین B6 حدود ۱.۴ میلیگرم برای مردان و ۱.۲ میلیگرم برای زنان است.
آیا ویتامین B12 باعث جوش میشود؟
برخلاف B5 و B6 که ممکن است در برخی شرایط به بهبود پوست کمک کنند، ویتامین B12 در بعضی افراد میتواند باعث تشدید آکنه شود؛ بهخصوص زمانی که به شکل مکمل یا تزریق با دوز بالا مصرف شود.
پژوهشها نشان دادهاند که مکمل B12 میتواند فعالیت ژنی باکتریهای مرتبط با آکنه را تغییر دهد و تولید ترکیباتی به نام پورفیرینها را افزایش دهد. پورفیرینها میتوانند التهاب اطراف فولیکولهای پوستی را بیشتر کنند و در برخی افراد باعث بروز یا تشدید جوش شوند.
این به معنی آن نیست که همه افراد با مصرف B12 دچار آکنه میشوند. ویتامین B12 برای سلامت سیستم عصبی، تولید گلبولهای قرمز و پیشگیری از کمخونی ضروری است. اما اگر بعد از شروع مکمل B12 یا تزریق آن متوجه افزایش جوشها شدید، بهتر است موضوع را با پزشک خود مطرح کنید.
مقاله معتبر پزشکی درباره ارتباط ویتامین B12 و آکنه از NIH
منابع غذایی ویتامین B12
ویتامین B12 بیشتر در غذاهای حیوانی وجود دارد. منابع رایج آن شامل موارد زیر است:
- گوشت قرمز
- مرغ
- ماهی
- تخممرغ
- شیر و لبنیات
- غذاهای غنیشده، مخصوصاً برای گیاهخواران و وگانها
مقدار توصیهشده روزانه B12 در منابع مختلف کمی متفاوت است. دفتر مکملهای غذایی NIH مقدار ۲.۴ میکروگرم در روز را برای بزرگسالان اعلام کرده، در حالی که NHS مقدار حدود ۱.۵ میکروگرم در روز را برای بزرگسالان ۱۹ تا ۶۴ سال ذکر میکند.
آیا مصرف مکمل ویتامین B برای آکنه توصیه میشود؟
پاسخ به این سؤال به شرایط بدن، رژیم غذایی، شدت آکنه و نوع ویتامین B بستگی دارد.
اگر کمبود ویتامین داشته باشید، اصلاح کمبود میتواند برای سلامت عمومی بدن و پوست مفید باشد. اما مصرف خودسرانه مکملهای B کمپلکس، مخصوصاً مکملهایی با دوز بالا، همیشه انتخاب درستی نیست.
برای پوست مستعد آکنه، توجه به این نکات مهم است:
- ویتامین B5 ممکن است در برخی افراد به کاهش ضایعات آکنه کمک کند، اما شواهد هنوز قطعی نیست.
- ویتامین B6 برای سلامت پوست مهم است، اما مصرف زیاد آن میتواند خطر آسیب عصبی داشته باشد.
- ویتامین B12 در برخی افراد ممکن است آکنه را تشدید کند.
- مکملها نباید جایگزین درمانهای اصلی آکنه مثل روتین مراقبت پوست، داروهای موضعی یا درمان پزشک شوند.
بهترین روش استفاده از ویتامینهای B برای پوست مستعد آکنه
بهترین راه این است که ابتدا رژیم غذایی خود را بررسی کنید. اگر تغذیه شما متنوع و متعادل باشد، احتمالاً بخش زیادی از نیاز بدن به ویتامینهای گروه B را دریافت میکنید.
برای استفاده ایمنتر از ویتامین B در کنار درمان آکنه:
- از مصرف خودسرانه دوزهای بالا پرهیز کنید.
- اگر آکنه شما شدید یا التهابی است، با متخصص پوست مشورت کنید.
- در صورت گیاهخواری یا وگان بودن، سطح B12 خود را بررسی کنید.
- اگر بعد از مصرف مکمل B12 جوشها بیشتر شدند، مصرف را بدون نظر پزشک ادامه ندهید.
- به جای تمرکز فقط بر مکمل، روی خواب، تغذیه، کاهش استرس و روتین مراقبت پوستی هم کار کنید.
روتین مراقبت از پوست چرب و مستعد آکنه
کلام پایانی؛ تاثیر ویتامین B بر آکنه را جدی اما محتاطانه ببینید
تاثیر ویتامین B بر آکنه برای همه افراد یکسان نیست. ویتامین B5 و B6 ممکن است در برخی شرایط به کاهش چربی پوست و بهبود جوش کمک کنند، اما مصرف دوزهای بالا بدون نظارت متخصص توصیه نمیشود.
از طرف دیگر، ویتامین B12 با وجود فواید مهمی که برای بدن دارد، در بعضی افراد میتواند آکنه را تشدید کند. بنابراین قبل از شروع هر مکمل، مخصوصاً اگر پوست مستعد جوش دارید، بهتر است با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
برای دریافت راهنمایی علمیتر درباره مراقبت از پوست و درمان آکنه، مقالات تخصصی آکادمی یویونیس را دنبال کنید و روتین پوستی خود را بر اساس نیاز واقعی پوستتان انتخاب کنید.
